 |
Wielkie Jeziora Mazurskie |
| |
Wielkie Jeziora Mazurskie to jeden z najatrakcyjniejszych krajobrazowo i turystycznie regionów Polski. Jest to największy w Polsce zespół połączonych kanałami jezior, które tworzą szlak wodny o niepowtarzalnym uroku. Bogactwo fauny i flory sprawia, że krajobraz tego regionu wyróżnia się na tle pozostałych regionów Polski.
Wielkie Jeziora Mazurskie leżą we wschodniej części Pojezierza Mazurskiego, ograniczone są kompleksami Puszczy Piskiej (od południa) i Puszczy Boreckiej (od wschodu). Na północy obszar graniczy z Krainą Węgorapy, a od zachodu z Pojezierzem Mrągowskim. Krajobraz kształtował się podczas fazy pomorskiej zlodowacenia bałtyckiego. Podczas kolejnych postojów cofający się lodowiec usypywał wzgórza morenowe, zbudowane ze żwiru, gliny oraz dużej ilości głazów. Wzgórza moreny czołowej tworzą biegnące równoleżnikowo, równoległe do siebie ciągi. W zagłębieniach między wzgórzami moreny czołowej lodowiec pozostawił duże bryły martwego lodu, które po wytopieniu się wypełniły wodami misy wytopiskowe i rynny. Cofający lodowiec pozostawił po sobie również niecki moreny dennej, gdzie z biegiem czasu uformowały się torfowiska, bagna oraz płytkie jeziora.
Jeziora połączone są systemem kanałów i mają wyrównany poziom wód na wysokości 116m. Wody z jezior odpływają w dwóch kierunkach - poprzez rzekę Węgorapę wypływającą z jeziora Mamry do rzeki Pregoły oraz za pośrednictwem Pisy (wypływającej z jeziora Roś), poprzez Narew - do Wisły.
Na terenie Wielkich Jezior Mazurskich wydzielono wiele rezerwatów przyrody - m.in.: Wyspy na jeziorze Mamry, Jezioro Dobskie, Wyspy na jeziorze Kisajno, Jezioro Kożuchy - które są ostoją wielu gatunków ptaków wodnych i błotnych: płaskonosa, perkoza dwuczubego, łyskę oraz mewę smieszkę. W trzcinowiskach gnieżdżą się: bąk, bączek, wodnik. Licznie występują kormorany i czaple. Typowym gatunkiem jeziornym jest łabędź niemy (którego duża kolonia znajduje się na jeziorze Łuknajno). Spotkać tu można również bociany czarnege, czajki, bekasy, bataliony. Na śródleśnych bagnach spotkać można żurawia. Na uwagę zasługują również występujące na tym obszarze ptaki drapieżne: kania czarna, orlik krzykliwy oraz bielik.
Innym walorem turystyczno-rekreacyjnym północnych Mazur jest Puszcza Borecka - jedyna w regionie pozostałość lasu pierwotnego. Najwartościowsze fragmenty liczącej 250 km2 puszczy objęto ochroną - istnieją tutaj 4 rezerwaty o łącznej powierzchni ponad 650 ha. Na południu Pojezierza Mazurskiego znajduje się Puszcza Piska - jest to największy kompleks leśny na tym terenie. Porastają ją głównie bory sosnowo-świerkowe z dużym udziałem gatunków liściastych. Charakterystyczny dla Puszczy Piskiej jest brak buka, który na tym terenie zastępuje grab.
Szlak Wielkich Jezior Mazurskich
Szlak Wielkich Jezior Mazurskich rozpoczyna na północy jezioro Mamry, które poprzez jezioro Kirsajty połączone jest z rozległym jeziorem Dargin. Dalej - płynąc na południe poprzez jezioro Kisajno - docieramy do jeziora Niegocin. Jezioro Niegocin przechodzi w jeziora rynnowe: Ryńskie, Tałty, Mikołajskie, Bełdany i Nidzkie, z którymi połączone jest układem kanałów i jezior rynnowych: Jagodne, Szymoneckie, Szymon, Tałtowisko. Na wschód od jeziora Mikołajskiego położone jest największe w Polsce jezioro Śniardwy. Szlak Wielkich Jezior Mazurskich zamyka Jezioro Roś. |
|
